sie
4
2009
Autor:
Joanna Wojciechowska

2292Wiele rzeczy ma naturę pojęć niedefiniowalnych, bądź charakteryzuje je mnogość opisów w zależności od ujęcia ich w granicach wyznaczanych przez konkretną gałąź nauki. Przykładowo uznać można, że pojęcie życia z punktu widzenia biologii molekularnej, a zwłaszcza po lekturze podręcznika autorstwa T. A. Browna „Genomy”, jest realizacją programu genomu poprzez ekspresję genów z wykorzystaniem hierarchicznie podporządkowanej maszynerii organizmu. Poznanie biologii systemów, czyli poznanie szlaków anabolizmu i katabolizmu w organizmie stanowiącym termodynamiczny układ otwarty, zależny od przepływu energii i obiegu materii, umożliwia przewidywanie postępu ewolucyjnego. Jest to możliwe dzięki metodom badawczym pozwalającym śledzić organizację genomów oraz dostarczającym informacje o ich funkcjonowaniu. Zagadnienia te wyczerpująco i interesująco wyjaśnia autor podręcznika „Genomy”.

 

Bezkolizyjne zestawienie narracji w czasie przeszłym i teraźniejszym potęguje wrażenie istotności zagadnień i potrzeby kontynuowania, szczególnie badań interdyscyplinarnych. Podręcznik aktualizuje informacje sprzed kilku lat, np. podaje, że podważono teorię dotyczącą uniwersalności kodu genetycznego, co związane jest z kodonem 5′-UGA-3, który do niedawna identyfikowany był jedynie jako kodon terminacyjny, a dziś już wiadomo, że w ludzkich mitochondriach pełni rolę kodonu tryptofanu. Podręcznik wskazuje na powiązanie genomu i proteomu, przypominające sprzężenie zwrotne – genom jest prekursorem proteomu, a elementy proteomu katalizują ekspresję genomu.

 

Inżynieria genetyczna to skomplikowane narzędzie genomiki, umożliwiające interpretację konstrukcji genomu dla ostatecznej syntezy proteomu, które to następstwa warunkują etapy ontogenezy organizmu. Analityczne, a zarazem przystępne przedstawienie tematów, wnikliwe opisy, ułatwiają czytelnikowi zachowanie ciągłości toku myślowego i systematyczną percepcję poszczególnych etapów złożonych procesów.

 

Autor umożliwia zapoznawanie się z nieprzypadkowo następującymi po sobie rozdziałami, przechodzi „od ogółu do szczegółu”, dzięki temu czytelnik podąża naprzód jakby za wskazaniem niewidzialnej ręki narratora. Podręcznik skonstruowany jest tak, że informacje z poszczególnych rozdziałów zachodzą na siebie, budząc skojarzenie z kontigami składanymi z klonów sekwencjonowanego DNA. To obszerny tom, ale nie zawiera on powielanych treści, a ewentualny zarzut co do niegospodarności papierem natychmiast należy odeprzeć, wskazując na celowy, przejrzysty układ podręcznika.

 

Autor stawia pytania i zanim wskaże rozwiązanie, odwołuje się do ewoluującej na przestrzeni lat wiedzy. Udowadnia, że żaden problem w biologii molekularnej nie jest przekleństwem, ale źródłem determinacji, której zawdzięcza się rozwój metod badawczych, w równym stopniu służących uzyskaniu odpowiedzi, co stanowiących nowe źródło pytań.

 

W podręczniku jednym z wiodących pozostaje zagadnienie metabolomu, którego obserwacja daje obraz przebiegu procesów na poziomie molekularnym, służącym do opisu genezy procesów chorobowych i innych niepożądanych zjawisk. Uwzględnienie wiedzy o powiązaniu aktywności genetycznej z biochemiczną w układ zamknięty, umożliwia ingerencję rozumianą jako zastosowanie metod inżynierii genetycznej w celu zaplanowanej zmiany metabolizmu, tak nieodzownej np. dla przemysłowego wykorzystania mikroorganizmów po uprzedniej zmianie ich właściwości. Informacje te również są bardzo cenne dla przemysłu farmaceutycznego, z przeznaczeniem dla skutecznego sterowania i niwelowania luk i nieprawidłowości metabolicznych, poprzez interwencję już na poziomie genu.

 

Podręcznik rozgranicza świat prokariotów i eukariotów, jednocześnie udowadnia wspólną dla nich konieczność ekspresji genów dla ciągłego odnawiania materii i energii, przedstawia je jako ich producentów, a jednocześnie jako zależnych konsumentów. Książka pełni rolę przewodnika, m.in. podaje definicje pojęć, przybliża mapowanie fizyczne i genetyczne, wyjaśnia działanie genomu i całego „zaplecza logistycznego”. Wreszcie przechodzi do formułowania ostatecznych wniosków na temat funkcjonowaniu genomów w odpowiedzi na czynniki egzogenne i endogenne, podkreśla plastyczność genomu warunkującą utrzymanie homeostazy jako efekt ewolucji, z czego wynika bogactwo form adaptacji i strategii życiowych organizmów.

 

Konieczność poznania genomu człowieka i innych eukariotów koresponduje z potrzebą poznania pochodzenia i zrozumienia miejsca człowieka w przyrodzie, której zaspokojeniu poświęcono kolejne rozdziały, dające wyobrażenie stopnia pokrewieństwa z prymitywnymi z ludzkiego punktu widzenia organizmami. Książka integruje cechy specjalistycznego podręcznika z funkcją światopoglądową i poznawczą. Skłania ku rozważaniom, dyskusjom filozoficznym, jednocześnie jako kompendium wiedzy, dyscyplinuje i egzekwuje wiedzę poprzez stawiane pytania. Podręcznik nie tylko naucza, ale i weryfikuje wcześniej zdobytą wiedzę i autor czyni to nie tylko w sposób bezpośredni, zamieszczając różnego typu pytania na końcu każdego rozdziału, ale i w sposób pośredni motywuje do powtórzenia wiadomości z wielu dyscyplin dla pełniejszego uzmysłowienia bieżących problemów badawczych.

 

Książka wyróżnia się bogatą szatą graficzną i porządkiem ułatwiającym samodzielną pracę z podręcznikiem, daje czytelnikowi poczucie wsparcia na pewnym gruncie, co procentuje zaufaniem nie tylko do autora, ale i wydawnictwa podejmującego się publikacji tej książki. Chociaż ilustracje, schematy i tabele zamieszczono na marginesach, ich rola z pewnością marginalną nie jest, zwłaszcza, że udostępnione wraz z rzetelnie podanym źródłem ich publikacji na płycie CD mogą zostać wykorzystane przez wykładowców. Podręcznik jest na tyle obszerny, że znajduje się w nim miejsce zarówno na perfekcjonizm, jak i niczym nieskrępowany luz. Spodoba się to perfekcjoniście i nonszalanckiemu czytelnikowi okazjonalnemu, a także propagatorowi filozofii kondensacji do formy instant, ponieważ gwarantuje oszczędność czasu marnowanego na poszukiwanie informacji w wielu innych źródłach. Autor kończy podręcznik wzbudzającym emocje zagadnieniem ewolucji, zaciekawiając sceptyków i prowokując zainteresowanych do śledzenia wyników dalszych badań. Badanie genomu pozwala poznać przyszłość gatunku, a także w dalszej perspektywie może poprawić jakość życia każdego człowieka. Genomika służy ochronie najistotniejszej wartości: życia i poznaniu prawdy o nim.

 

kwi
22
2009
Autor:
Prof. dr hab. inż. Elwira Śliwińska

konferencja_adSzanowni Państwo,

 

W imieniu Dziekana Wydziału Rolniczego UTP w Bydgoszczy i Koła Naukowego Biotechnologii mam zaszczyt zaprosić do wzięcia udziału w VII Konferencji „Biotechnologia: dziś na Uniwersytecie Technologiczno-Przyrodniczym, jutro w regionie kujawsko-pomorskim”, która odbędzie się w Bydgoszczy 29 maja br. Celem Konferencji jest zaprezentowanie Państwu dorobku naukowego tegorocznych absolwentów Biotechnologii i przybliżenie specyfiki studiów na tym kierunku. W programie planujemy sesję plenarną, na której studenci prezentować będą w formie przekazu multimedialnego najciekawsze prace magisterskie, oraz sesję plakatową, w trakcie której wszyscy zainteresowani mogą zadawać magistrantom i ich promotorom szczegółowe pytania dotyczące badań i umiejętności zdobytych podczas studiów na naszej Uczelni. Wśród osób zaproszonych znajdą się przedstawiciele instytucji naukowych, władz i firm z regionu, zajmujących się gałęziami przemysłu związanymi z biotechnologią oraz młodzież szkół średnich. 

 

Uprzejmie proszę o przekazanie naszego zaproszenia wszystkim osobom, które mogą być zainteresowane uczestnictwem w Konferencji. Dodatkowe informacje można uzyskać pisząc na adres e-mail: jedrzej@utp.edu.pl

 

W imieniu Organizatorów,

Prof. dr hab. inż. Elwira Śliwińska

Opiekun Koła Naukowego Biotechnologii

mar
14
2009
Autor:
Joanna Wojciechowska

7107Pismo jest najstarszym nośnikiem informacji dla ich potencjalnych odbiorców, których dzieli różnica czasu i odległości. Współcześnie bioinformatyka systematyzuje informacje z zakresu nauk przyrodniczych, integruje: biologię molekularną, informatykę, matematykę, genetykę, teorię baz danych, biologię strukturalną, genomikę i biochemię. Bioinformatyka udowadnia przydatność matematyki i informatyki dla przechowywania i analizy danych, dzięki której wieloczynnikowe dane można zapisać w sposób uniwersalny dla użytkowników z każdej szerokości geograficznej.

 

Podręcznikiem-przewodnikiem, który umożliwia tworzenie i korzystanie z zasobów głównych biologicznych baz danych jest „Bioinformatyka i ewolucja molekularna” stanowiąca przekład oryginału autorstwa Paula G. Higgs’a i Teresy K. Attwood. Każdy z trzynastu rozdziałów zawiera wprowadzające informacje z zakresu biologii molekularnej, w dalszej części zawarte są metody analizy danych, a ponadto zamieszczono testy sprawdzające i ugruntowujące wiedzę zawartą w rozdziale. Stopień zaawansowania zagadnień jest zróżnicowany. Wprowadzające rozdziały zawierają wyjaśnienie zastosowania bioinformatyki w systematyzacji natłoku różnorodnych informacji dotyczących molekuł w obliczu ich zmienności, z uwzględnieniem ich właściwości fizyko-chemicznych, takich jak np. zagadnienie sekwencjonowania białek.

 

Podręcznik wskazuje na konieczność znajomości kosmopolitycznego języka bioinformatyki z uwagi na jej zastosowanie w bezpośrednich badaniach, jak i dla pośredniego wnioskowania, m.in. na podst. sekwencjonowania białek „po nitce do kłębka” uzyskać można informację o materiale genetycznym stanowiącym matrycę. Drugim motywem przewodnim książki jest ewolucja molekularna, dla której zaadaptowano aparat matematyczny, m. in. wykorzystano rachunek prawdopodobieństwa i kombinatorykę przy szacowaniu częstotliwości występowania i utrwalania mutacji jako przyczynę, czy też odległości ewolucyjnych jako skutków zmienności wewnątrz- i międzygatunkowej.

 

Do entuzjastów kladystyki adresowany jest rozdział dotyczący konstrukcji, więc też interpretacji drzew filogenetycznych. Bioinformatyka znajduje zastosowanie w tworzeniu modeli ilustujących idee, dzięki którym hipotezy awansują do rangi teorii naukowych, np. powstanie chloroplastów i mitochondriów w efekcie endosymbiozy, czemu poświęcony jest kolejny rozdział książki. Podręcznik napisany wnikliwie i mimo skomplikowanej tematyki, jakiej jest poświęcony, autorzy wiedzą jak wykorzystać przepływ impulsów elektrycznych w mózgu czytelnika dla indukcji magnetyzmu między tym a podręcznikiem.

 

Autorzy dużo obiecują, ale też dużo wymagają, uważając, by nie odebrać entuzjazmu, który musi pozostać bezkompromisowym, jeśli traktować poważnie słowa F. Chwaliboga: ,,Nauki są jak rzeki, których wody nieustannie się odnawiają”. Zdanie to, wyjaśniające konieczność zastosowania i rozwoju bioinformatyki, wydaje się być pointą książki.

 

mar
1
2009
Autor:
Sandra Cichorz

W dniu 5 lutego br. Koło Naukowe Biotechnologii BioX zaprezentowało swoją działalność podczas Drzwi Otwartych UTP 2009. Członkowie Koła udzielali informacji o przebiegu studiów na kierunku biotechnologia, a także o możliwościach rozwijania swoich zainteresowań poprzez przynależność do koła naukowego. Dodatkowo członkowie Koła starali się przybliżyć wszystkim zainteresowanym specyfikę prowadzenia roślinnych kultur in vitro na przykładzie eksplantatów z buraka, tytoniu oraz karczocha. Zorganizowali również wycieczkę do Laboratorium Biotechnologicznego mieszczącego się w Katedrze Genetyki i Hodowli Roślin UTP.

 

lis
20
2006
Opublikował:
admin

W dniach 17-19 listopada 2006r. w Krakowie na Uniwersytecie Jagiellońskim miała miejsce Konferencja Naukowa Kół Biotechnologicznych z uczelni wyższych z całego kraju. Spotkanie zorganizowane zostało przez ASSB, Uniwersytet Jagielloński oraz Koło Naukowe Studentów Biotechnologii „MYGEN” z UJ.

 

Uniwersytet Technologiczno-Przyrodniczy oraz nasze Koło Naukowe reprezentowały studentki IV roku biotechnologii: Magdalena Skalska, Michalina Suchorzyńska i Katarzyna Wnuk-Lipińska, które przedstawiły projekt „Wpływ matrykondycjonowania na kiełkowanie nasion kukurydzy (Zea mays L.)”, a także przedstawiły działalność koła. Przyznane zostało nam wyróżnienie za poprawność przedstawienia pracy oraz kryteria merytoryczne. Streszczenie zrealizowanego doświadzczenia udostępniliśmy w dziale DZIAŁALNOŚĆ => PROJEKTY NAUKOWE pod linkiem STRESZCZENIE. Poniżej zamieszczamy galerię zdjęć, plik z tytułami prac zaprezentowanych na seminarium oraz uzyskane przez nas wyróżnienie :-) .